Kimyasallar

Karışmaması Gereken Kimyasallar

Aktif karbon

Kalsiyum hipoklorit, oksitleyici maddeler

Amonyak

Cıva (örneğin mnometre içerisinde), klor, iyot, brom, kalsiyum hipoklorit, hidroflorik asit

Anilin

Hidrojen peroksit, nitrik asit

Kromik asit, nitrik asit, hidroksilli bileşikler, etilen glikol, perklorik asit, peroksitler,

permanganatlar

Asetilen

Flor, klor, brom, bakır, cıva, gümüş

Derişik nitrik asit, derişik sülfürik asit

Azid

Asitler

Brom

Amonyak, asetilen, butan ve diğer petrol gazları, turpentin, benzen

Flor

Bütün maddeler

Gümüş

Asetilen, okzalik asit, tartarik asit, amonyum bileşikleri, fulminik asit

Amonyak

Hidrojen peroksit

Bakır, krom, demir, metal ve metal tuzları, yanıcı sıvılar, anilin, nitrometan, alkoller, aseton, organik bileşikler

Nitrik asit, yükseltgen maddeler

Hidrokarbonlar

Flor, klor, brom, kromik asit, sodyum peroksit

İyot

Asetilen, amonyak, hidrojen

Su

Klor

Amonyak, asetilen, bütan ve diğer petrol gazları, turpentin

Kromik asit ve krom

Asetik asit, naftalin, kamfer, gliserin, bazı alkoller, yanıcı sıvılar, petrol benzini

Nitrik asit, oksidan gazlar

Nitratlar

Sülfürik asit

Oksijen

Yağlar, gres, hidrojen, yanıcı sıvılar, yanıcı katılar ve yanıcı gazlar

Perklorik asit

Asetik anhidrit, bizmut ve bileşikleri, alkoller, kağıt, tahta, yağ

Potasyum

Karbon tetraklorür, karbondioksit, su

Gliserin, etilen glikol, benzaldehit, sülfürik asit

Selenitler

İndirgen maddeler

Etil ve metil alkol, glasiyal asetik asit, asetik anhidrit, benzaldehit, karbon disülfür, gliserin,

etilen glikol, etilen asetat, metil asetat, furfural

Sodyum nitrit

Amonyum nitrat, diğer amonyum tuzları

Kloratlar, perkloratlar, permanganatlar

Yanıcı sıvılar

Amonyum nitrat, kromik asit, hidrojen peroksit, nitrik asit, halojenler, sodyum peroksit, diğer yükseltgen maddeler

ATIK KABI ETİKETİ

ATIK ÇEŞİDİ

A

Halojen içermeyen organik çözgen ve çözeltiler

C

Katı atıklar

Tuz çözeltileri

E

Zehirli inorganik atıklar, ağır metal tuzları ve bunların çözeltileri

G

Cıva ve inorganik cıva tuzları

ATIK ÇEŞİDİ

ATMA ÖNCESİ İŞLEM

KONTROL

İŞLEMİ

ATIK KABI

ETİKETİ

ATIK KABI ÖZELLİĞİ

Kontamine olmuş halojen içermeyen organik çözeltiler

A

Yüksek yoğunluklu polietilen kap (HDPE), en fazla 10 L hacimde olmalıdır.

Halojenli organik çözeltiler

B

Alüminyum ve paslanmaz çelik kaplar kullanılmamalıdır.

Genel olarak tepkimeye girmeyen organik reaktifler

A

Genel olarak tepkimeye girmeyen halojenli organik reaktifler

B

Katı atıklar

C

Plastik torba ve uygun orijinal karton kaplar. Cam malzemeler ayrı kutular kullanılmalıdır.

Organik asitlerin sulu

çözeltileri

Sodyum bikarbonat (M106323) veya sodyum hidroksit (M106462) ile nötralizasyon yapılır.

İndikatör şeritleri ile pH kontrölü (M109535)

D

Aromatik karboksilik asitler

Seyreltik hidroklorik asit (M100312) ile çöktürme yapılı

Tortu: C,

Süzüntü: D

Organik bazlar ve aminler

Seyreltik hidroklorik asit (M100312) veya Sülfürik asit (M100716) ile nötralizasyon yapılır.

İndikatör şeritleri ile pH kontrolü (M109535)

A veya B

Nitriller ve merkaptanlar

Sodyum hipoklorit çözeltisi (M105614) ile birkaç saat süreyle karıştırılarak oksitlendirilir, oksitleyici maddenin kalan kısmı sodyum tiyosülfat(M106513) ile nötralisazyon yapılır.

Organik faz: A, Sulu faz: B

Suda çözünen aldehitler

Seyreltik sodyum hidrojen sülfat (M806356) ile reaksiyona sokularak bisülfite dönüşüm sağlanır.

A veya B

Organik bir çözgende çözünmüş organo-metalik bileşikler

Çeker ocakta n-bütanol (M806356) içerisinde damla damla ilave edilir ve gaz çıkışının tamamlanması beklenir. 1 saat daha karıştırılmaya devam edilir ve üzerine fazlaca su ilave edilir.

Organik faz: A, Sulu faz: D

Kanserojen, çok toksik ve zararlı bileşikler

F

Sağlam, sızdırmaz ve üzerinde uyarıcı etiket bulunan kaplar

Alkil sülfatlar

Buzla soğutulmuş amonyak içerisine kuvvetli karıştırma işlemi yapılarak damla damla ilave edilir.

İndikatör şeritleri ile pH kontrolü (M109535)

D

Organik peroksitler

Prex-Test (M116206) kullanılarak tespit edilir ve demir(II)-klorür ile nötralize edilir.

Organik atıklar: A veya B,

Sulu çözeltiler: D

Asit halojenürler

Yüksek miktarda metanol (M822283) içerisine damla damla ilave edilir, reaksiyonu hızlandırmak için birkaç damla hidroklorik asit (M100312) ilave edilebilir. Sodyum hidroksit (M105587) ile nötralize edilir.

İndikatör şeritleri ile pH kontrolü (M109535)

B

ATIK ÇEŞİDİ

ATMA ÖNCESİ İŞLEM

KONTROL

İŞLEMİ

ATIK KABI

ETİKETİ

ATIK KABI ÖZELLİĞİ

İnorganik asitler ve anhidritler

Dikkatlice karıştırılarak buzlu su içerisinde seyreltilir ve sodyum hidroksit çözeltisi (M105587) ile nötralizasyon yapılır.

İndikatör stripleri ile pH kontrolü (M109535)

D

İnorganik bazlar

Gerektiğinde karıştırma yapılarak suya ilave edilirler, çeker ocakta hidroklorik asit (M100312) ile nötralizasyon yapılır.

İndikatör stripleri ile pH kontrolü (M109535)

D

İndikatör tuzlar

I

İnorganik tuzların nötral çözeltileri

İndikatör stripleri ile pH kontrolü (M109535)

D

Ağır metal tuzları ve çözeltileri

E

Özel üretilmiş atık kapları

Raney nikeli

Sulu süspansiyon halinde hidroklorik asit (M100312) içinde çözünme oluncaya kadar ilave edilir. Raney nikeli veya süzülen çökeleği kurutulmamalıdır, aksi taktirde hava ile kendiliğinden tutuşur.

E

Talyum tuzları ve sulu çözeltileri

E

İnorganik selenyum bileşikleri

Sulu çözelti halindeki selenyum tuzları derişik nitrik asit (M100443) ile reaksiyona sokularak elementel selenyum geri kazanılabilir. Karışıma sodyum bisülfit çözeltisi (M806356) ilave edildiğinde elementel selenyum çöker.

Bileşikler: E,

Sulu faz: D

Berilyum ve tuzları

E

İnorganik cıva

Chemizorb® Hg (M112576) ile toplanılmalıdır.

G

Siyanürler

pH 10-11 aralığında hidrojen peroksit (M822287) ile önce siyanatlara oksitlenir, daha sonra pH 8-9 aralığında oksidantın fazlasının ilavesiyle siyanatlar karbondioksite yükseltgenir.

D

Azidler

Sodyum tüyosülfatlı (M106512) ortamda iyotla (M104760) reaksiyona sokularak azota dönüştürülürler.

D

İnorganik peroksitler ve oksidantlar (brom ve iyot gibi)

Asidik sodyum tiyosülfat çözeltisi (M106513) ile indirgenerek zararsız hale getirilirler.

D

Hidrojen florür ve inorganik florür çözeltileri

Kalsiyum karbonat (M102063) ile muamele edilerek kalsiyum florür şeklinde çöktürülür.

Tortu: I

Süzüntü: D

Sıvı inorganik halojenür atıklar ve hidrolize duyarlı reakifler

Buzla soğutulmuş %10’luk sodyum hidroksit çözeltisine (M105587) damla damla ilave edilerek zararsız hale getirilir.

I

Kırmızı fosfor

I

Değerli metal atıkları

H

Sulu çözeltiler

D

Çevreye zararlı maddeler içeren deterjanlı sular

D

Fosforlu bileşikler

Fosforlu bileşiklerin her bir gramı için 5 ml % 50’lik sodyum hidroksit çözzeltisi (M106462) içeren 100 ml %’lik sodyum hipoklorür çözeltisi (M105614) alınır. Buzla soğutma yapılarak damla damla ilave edilerek nötralizasyon yapılır. Kalsiyum hidroksit (M102047) ilave edilir ve filtrasyon yapılır.

Tortu: I

Süzüntü: D

Alkali metaller

İnert bir çözgen içerisine alınır. 2-propanol (M100995) içinde damla damla karıştırılarak ilave edilir. Gaz çıkışı sona erince karışıma su ilave edilir.

D

Alüminyum alkali bileşikler

İnert gaz atmosferinde petrol eteri (M100910) gibi inert bir çözgen ile seyreltilir. Üzerine önce damla damla 1 -oktanol (M100991), sonra damla damla su eklenir.

F

Biyokimya laboratuvarının başlıca atıkları olan karbonhidratlar, amino asitler ve diğer sulu atıklar gibi doğal maddeler

D

Organik çözgenle karışım halinde: A veya B